[ Cato Civis ]
Η Ειρήνη δεν είναι ευχή, είναι Αποτροπή - Ουδετερότητα; ο Πόλεμος δεν ρωτάει - Η στάση ουδετερότητας δεν αποτρέπει ποτέ μια προδιαγεγραμμένη επίθεση
Ο πόλεμος δεν είναι ποτέ επιλογή. Είναι συμφορά που, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν την αναζητά κανείς, αλλά τον βρίσκει αυτός.
Σήμερα, ενώ η παγκόσμια σκηνή φλέγεται από συγκρούσεις που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα εξελιχθούν και ποιες διαστάσεις θα λάβουν, το αίτημα για απόλυτη μη εμπλοκή ακούγεται ως η πιο λογική και ηθική στάση.
Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύει ότι αυτό το αίτημα παραμένει κενό όταν η απειλή φτάσει στα σύνορα ή στα ζωτικά συμφέροντα μιας χώρας.
Πολλοί μιλούν πλέον για έναν ιδιόρρυθμο, αλλά ουσιαστικά παγκόσμιο πόλεμο χαμηλής έντασης. Κι ενώ η επιθυμία για ειρήνη είναι καθολική, το ερώτημα που πρέπει να τεθεί δεν είναι το γενικόλογο «ας μείνουμε έξω από όλα».
Το πραγματικό ερώτημα είναι: Τι κάνουμε όταν η σύγκρουση φτάσει στην πόρτα μας; Τι γίνεται όταν μια χώρα δεχτεί άμεση ή υβριδική επίθεση;
Η ουδετερότητα, όσο ευγενής κι αν φαντάζει στα λόγια, δεν αποτελεί απάντηση μπροστά σε μια τέτοια πραγματικότητα. Είναι απλώς μια ευχή που δεν προστατεύει κανέναν.
Η λογική υπαγορεύει ότι η μόνη υπεύθυνη στάση είναι η αποτροπή.
Αυτό σημαίνει ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, όχι για επίθεση, αλλά για να καταστεί σαφές ότι οποιαδήποτε επίθεση θα έχει βαρύ τίμημα.
Σημαίνει διατήρηση ισχυρών συμμαχιών που λειτουργούν ως ασπίδα, όχι ως υποχρέωση για περιπέτειες, αλλά ως εγγύηση ότι μια χώρα δεν θα βρεθεί μόνη απέναντι σε υπέρτερους αντιπάλους.
Η ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα χωρών που πίστεψαν ότι η απόλυτη αποστασιοποίηση θα τις προστατεύσει και κατέληξαν είτε υπό κατοχή είτε διαλυμένες.
Η επιθετική βούληση ενός εχθρού δεν εξουδετερώνεται ούτε από μια στάση ουδετερότητας ούτε –πολύ συχνότερα– από επίσημα σύμφωνα μη επίθεσης. Η ιστορία είναι γεμάτη από περιπτώσεις όπου τέτοια έγγραφα, όσο επίσημα κι αν ήταν, παραβιάστηκαν χωρίς δισταγμό όταν ο επιτιθέμενος έκρινε ότι εξυπηρετούσε τα συμφέροντά του.
Το πιο κλασικό και τρανταχτό παράδειγμα είναι το Γερμανοσοβιετικό Σύμφωνο μη Επίθεσης (Σύμφωνο Μολότωφ-Ρίμπεντροπ) του 1939. Υπογράφηκε με μεγάλες τελετές στις 23 Αυγούστου 1939, υποσχόταν δεκαετή μη επίθεση μεταξύ Ναζιστικής Γερμανίας και Σοβιετικής Ένωσης και συνοδευόταν από μυστικά πρωτόκολλα για μοίρασμα σφαιρών επιρροής στην Ανατολική Ευρώπη.
Λιγότερο από δύο χρόνια αργότερα, στις 22 Ιουνίου 1941, η Γερμανία εξαπέλυσε την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα – τη μεγαλύτερη εισβολή στην ιστορία – χωρίς καμία προειδοποίηση ή τυπική καταγγελία του συμφώνου. Το σύμφωνο έγινε ένα απλό χαρτί – και η ΕΣΣΔ πλήρωσε με εκατομμύρια νεκρούς.
Η Ελλάδα του 1940 αποτελεί εξίσου σαφές παράδειγμα, αν και εδώ δεν υπήρχε τυπικό σύμφωνο μη επίθεσης, αλλά σαφής προσπάθεια ουδετερότητας και αποφυγής εμπλοκής. Παρά τις διαβεβαιώσεις και τις διπλωματικές σχέσεις, η φασιστική Ιταλία εξαπέλυσε εισβολή στις 28 Οκτωβρίου 1940 με τελεσίγραφο που απαιτούσε ελεύθερη διέλευση και κατάληψη στρατηγικών σημείων.
Η ουδετερότητα δεν λειτούργησε ως ασπίδα – αντιθέτως, θεωρήθηκε αδυναμία. Η Ελλάδα αναγκάστηκε να πολεμήσει αμυντικά, με ηρωισμό αλλά και με κόστος που θα μπορούσε να είχε περιοριστεί με καλύτερη προετοιμασία και πιο ξεκάθαρες συμμαχίες.
Άλλα ιστορικά παραδείγματα ενισχύουν το ίδιο συμπέρασμα:
Η Γερμανία παραβίασε επανειλημμένα συμφωνίες και εγγυήσεις ουδετερότητας, όπως την εισβολή σε Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο το 1940, παρά τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις.
Η Σοβιετική Ένωση εισέβαλε στη Φινλανδία το 1939-1940, παρά την ουδετερότητα και τις σχέσεις της.
Η Γερμανία είχε υπογράψει Γερμανοπολωνική Δήλωση μη Επίθεσης το 1934, την οποία παραβίασε πλήρως με την εισβολή στην Πολωνία το 1939.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η επιθετική πρόθεση δεν σταματά από χαρτιά – σταματά μόνο όταν υπάρχει πραγματικό κόστος για τον επιτιθέμενο: αποτροπή μέσω ισχύος, συμμαχιών και σαφούς βούλησης υπεράσπισης.
Η ουδετερότητα ή τα σύμφωνα μη επίθεσης λειτουργούν μόνο όταν ο αντίπαλος τα σέβεται – και η ιστορία δείχνει ότι σπάνια το κάνει όταν βλέπει ευκαιρία.
Η προετοιμασία και η ισχύς παραμένουν η μόνη ρεαλιστική απάντηση στην απειλή, όχι η ελπίδα ότι ένα χαρτί θα κρατήσει τον εχθρό μακριά.
Η ειρήνη δεν διατηρείται με διακηρύξεις και ευχές. Διατηρείται με δύναμη, προετοιμασία και την ξεκάθαρη επίγνωση ότι, όταν η σύγκρουση χτυπήσει την πόρτα, η απάντηση είναι μία: η άμυνα με όλα τα διαθέσιμα μέσα.
Αυτό δεν είναι πολεμοχαρής νοοτροπία. Είναι η βασική αρχή κάθε κυρίαρχου κράτους που θέλει να επιβιώσει και να προστατεύσει τους πολίτες του.
Όσοι ζητούν μη εμπλοκή χωρίς να απαντούν στο «και αν μας χτυπήσουν;» απλώς αποφεύγουν την ουσία.
Η χώρα που θέλει πραγματικά την ειρήνη δεν την ζητάει με λόγια. Την εξασφαλίζει με πράξεις: ισχυρή άμυνα, στρατηγική σκέψη και την αποφασιστικότητα να υπερασπιστεί την κυριαρχία της όταν έρθει η ώρα.
Μόνο έτσι η ειρήνη παραμένει κάτι περισσότερο από μια όμορφη λέξη και γίνεται πραγματικότητα που βασίζεται στην αξιοπρέπεια και την προετοιμασία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου