Γιατι Κίνα και Ρωσία δεν μπορούν να βοηθήσουν επί του πεδίου τις χώρες συμμάχους και επιρροής τους;

Πραγματικά οι τεχνολογικές και αμυντικές δυνατότητες της Κίνας και της Ρωσίας εξαντλούνται στα προπαγανδιστικά βιντεάκια των κοινωνικών δικτύων;

* Cato Civis

Η άποψη ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες της Κίνας και της Ρωσίας περιορίζονται μόνο στην προπαγάνδα έρχεται σε σύγκρουση με τα δεδομένα των διεθνών αναλύσεων για το 2025 και τις αρχές του 2026. 

Ενώ η προπαγάνδα είναι υπαρκτή, οι δύο χώρες παρουσιάζουν σημαντική τεχνολογική προσαρμογή και αύξηση παραγωγής σε κρίσιμους τομείς, παρά τις πιέσεις από τις κυρώσεις και τις απώλειες στα πεδία των μαχών.

Ρωσία: Προσαρμογή και Πολεμική Μηχανή

Η Ρωσία έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ικανότητα να καινοτομεί γρήγορα υπό συνθήκες πολέμου, διαψεύδοντας παλαιότερες υποθέσεις για την τεχνολογική της υστέρηση:

Τεχνολογία Drones: Το 2025, η Ρωσία διπλασίασε τον ρυθμό χρήσης drones τύπου Shahed, εκτοξεύοντας πάνω από 5.000 τον μήνα. Παράλληλα, εισήγαγε τεχνολογίες όπως drones με οπτικές ίνες για την παράκαμψη ηλεκτρονικών παρεμβολών (EW) και μοντέλα με αυτοματοποιημένη στόχευση (homing functions).

Αμυντική Παραγωγή: Το 2024 παρήγαγε ή ανακαίνισε περίπου 1.550 άρματα μάχης και 5.700 θωρακισμένα οχήματα. Αν και στα τέλη του 2025 παρατηρήθηκε επιβράδυνση στους τομείς των ηλεκτρονικών και οπτικών συστημάτων λόγω των κυρώσεων, η παραγωγή αρμάτων και drones παρέμεινε σταθερή.

Προσαρμογή Τακτικών: Ο ρωσικός στρατός έχει αναβαθμίσει τα συστήματα επικοινωνιών του και χρησιμοποιεί ευρέως "έξυπνες" βόμβες ολίσθησης (glide bombs) που είναι δύσκολο να αναχαιτιστούν.

Κίνα: Στρατηγική Υπεροχή και Επιτάχυνση

Η Κίνα δεν βρίσκεται σε ενεργό πόλεμο, αλλά οι υποδομές και οι τεχνολογικές της εξελίξεις δείχνουν μια σταθερή πορεία προς την αμφισβήτηση της αμερικανικής στρατιωτικής υπεροχής:

Πυραυλική Ισχύς: Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Πενταγώνου στα τέλη του 2024, η Κίνα αύξησε το απόθεμα πυραύλων της κατά 50% μέσα σε τέσσερα χρόνια. Διαθέτει πλέον περίπου 250 εκτοξευτές και 500 πυραύλους DF-26, οι οποίοι μπορούν να πλήξουν στόχους στο Γκουάμ και τη βορειοανατολική Ασία.

Πυρηνικό Οπλοστάσιο: Αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα έχει πλέον φορτώσει περισσότερα από 100 σιλό με διηπειρωτικούς πυραύλους (ICBM) στερεού καυσίμου κλάσης DF-31.

Τεχνητή Νοημοσύνη και Διάστημα: Η Κίνα στοχεύει στον "αλγοριθμικό πόλεμο" έως το 2030, ενσωματώνοντας την AI σε αυτόνομα όπλα και συστήματα λήψης αποφάσεων. Επίσης, συνεργάζεται με τη Ρωσία για την ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για πυραυλικές επιθέσεις.

 

Παρά τις προκλήσεις, όπως η υποβάθμιση του ρωσικού αμυντικού-βιομηχανικού συμπλέγματος από τις κυρώσεις, οι διεθνείς οργανισμοί (όπως το IISS) προειδοποιούν ότι η ικανότητα της Ρωσίας να συνεχίσει τον πόλεμο δεν έχει μειωθεί σημαντικά, ενώ η απειλή της Κίνας στην οικονομική και στρατιωτική ασφάλεια των ΗΠΑ παραμένει η μέγιστη προτεραιότητα για τη Δύση.

Υπάρχει μια τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να έχεις μια ισχυρή πολεμική μηχανή για την προστασία των συνόρων σου και στο να μπορείς να ασκήσεις "προβολή ισχύος" (power projection) σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η αδυναμία της Ρωσίας και της Κίνας να στηρίξουν ουσιαστικά τους συμμάχους τους (Συρία, Βενεζουέλα, Ιράν) οφείλεται σε τρεις κυρίως λόγους:

1. Η διαφορά μεταξύ "Τοπικής" και "Παγκόσμιας" Ισχύος

Η Ρωσία και η Κίνα είναι κυρίως χερσαίες δυνάμεις.

Ρωσία: Η ισχύς της βασίζεται στην εγγύτητα. Μπορεί να ισοπεδώσει μια γειτονική χώρα (Ουκρανία, Γεωργία), αλλά δυσκολεύεται να στείλει και να συντηρήσει μεγάλες δυνάμεις πέρα από τις θάλασσες. Στη Συρία, η Ρωσία παρενέβη με αεροπορία, αλλά το έκανε με "φειδώ" και βασίστηκε στις επίγειες δυνάμεις του Άσαντ και του Ιράν.

Κίνα: Διαθέτει τεράστιο στόλο, αλλά δεν έχει ακόμα το δίκτυο εφοδιαστικών βάσεων (logistics) που έχουν οι ΗΠΑ. Χωρίς βάσεις σε όλο τον κόσμο, δεν μπορείς να στείλεις καύσιμα, τρόφιμα και ανταλλακτικά για να στηρίξεις ένα καθεστώς στη Λατινική Αμερική (Βενεζουέλα).

 

2. Το κόστος και το ρίσκο της "Άμεσης Εμπλοκής"

Για τη Ρωσία και την Κίνα, οι χώρες αυτές είναι συχνά "πιόνια" και όχι "σύμμαχοι ζωτικής σημασίας".

Συρία: Η Ρωσία την κράτησε όρθια, αλλά δεν την "έσωσε". Την άφησε σε μια κατάσταση μόνιμης φτώχειας και ερειπίων, γιατί το μόνο που χρειαζόταν ήταν η ναυτική βάση στην Ταρτούς.

Βενεζουέλα: Η Κίνα και η Ρωσία έδωσαν δάνεια και πολιτική στήριξη στον Μαδούρο για να ενοχλήσουν τις ΗΠΑ, αλλά δεν θα ρίσκαραν ποτέ έναν πόλεμο με το αμερικανικό ναυτικό στην Καραϊβική (ισχύει το ίδιο και για την Κούβα).

Ιράν: Εδώ το παιχνίδι είναι πιο σύνθετο. Η Κίνα αγοράζει το πετρέλαιό του, αλλά δεν θέλει να εμπλακεί σε έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή που θα τίναζε τις τιμές της ενέργειας στον αέρα.

 

3. Η Οικονομική Ασφυξία

Η "βοήθεια" απαιτεί πλεόνασμα χρήματος.

Η Ρωσία ξοδεύει αυτή τη στιγμή το 40% του προϋπολογισμού της στον πόλεμο στην Ουκρανία. Δεν έχει ούτε ένα δολάριο για να στείλει στη Βενεζουέλα ή τη Συρία.

Η Κίνα είναι προσεκτική. Προτιμά την "διπλωματία της παγίδας χρέους" παρά τα δωρεάν όπλα. Αν μια χώρα καταρρέει οικονομικά, η Κίνα συνήθως αποσύρεται για να μην χάσει τα κεφάλαιά της, αντί να "πετάξει καλά λεφτά σε μια τρύπια τσέπη".

Η Ρωσία και η Κίνα προσφέρουν στους συμμάχους τους "επιβίωση μέσω της προπαγάνδας και του βέτο στον ΟΗΕ", αλλά όχι πραγματική ευημερία ή απόλυτη ασφάλεια.

Και αυτό δεν μόνο αδυναμία. Είναι πολιτική και στρατηγική επιλογή.