Κλιμάκωση της ρητορικής από την Άγκυρα με φόντο τη συμφωνία Ελλάδας – Chevron

Η Τουρκία αντέδρασε έντονα στη συμφωνία της Ελλάδας με την αμερικανική Chevron για την έρευνα υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, η οποία υπογράφηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2026

Η υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και του αμερικανικού ενεργειακού κολοσσού Chevron για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στις περιοχές νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου προκάλεσε την άμεση και έντονη αντίδραση της Τουρκίας. 

Η Άγκυρα, μέσω επίσημων τοποθετήσεων του Υπουργείου Άμυνας, επέλεξε να επαναφέρει στο προσκήνιο τις διεκδικήσεις της, αμφισβητώντας τη νομιμότητα των ελληνικών κινήσεων.

Στο επίκεντρο της τουρκικής επιχειρηματολογίας βρίσκεται η επίκληση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, το οποίο η διεθνής κοινότητα έχει χαρακτηρίσει ως στερούμενο νομικής βάσης. 

Η τουρκική πλευρά χαρακτήρισε τις έρευνες ως «μονομερείς ενέργειες» που υπονομεύουν τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ για πρώτη φορά δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην υποτιθέμενη παραβίαση της λιβυκής δικαιοδοσίας, όπως αυτή ορίστηκε από την κυβέρνηση της Τρίπολης το 2025.

Σύμφωνα με αναλυτές διεθνών σχέσεων, η στάση της Τουρκίας ερμηνεύεται ως προσπάθεια άσκησης πίεσης ώστε να αποτραπεί η δημιουργία τετελεσμένων εντός της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). 

Παράλληλα, η Άγκυρα φαίνεται να επιδιώκει τον ρόλο του «προστάτη» των λιβυκών συμφερόντων, συνδέοντας την αντίδρασή της με τη στρατηγική της παρουσία στη Βόρεια Αφρική.

Οι κύριες αντιδράσεις της Άγκυρας, όπως εκφράστηκαν μέσω του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας στις 19 Φεβρουαρίου 2026, συνοψίζονται στα εξής:

Η Τουρκία χαρακτήρισε τις δραστηριότητες της Ελλάδας και της Chevron ως «παράνομες και μονομερείς», υποστηρίζοντας ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας.

Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας ισχυρίστηκε ότι οι έρευνες παραβιάζουν το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για τις θαλάσσιες ζώνες.

Αν και η Άγκυρα παραδέχθηκε ότι οι συγκεκριμένες περιοχές δεν επηρεάζουν άμεσα την τουρκική υφαλοκρηπίδα, υποστήριξε ότι παραβιάζουν τη λιβυκή θαλάσσια δικαιοδοσία, όπως αυτή δηλώθηκε στον ΟΗΕ τον Μάιο του 2025.

Η Τουρκία δήλωσε ότι συνεχίζει να παρέχει την απαραίτητη υποστήριξη στις λιβυκές αρχές για τη λήψη μέτρων κατά των ελληνικών ενεργειών. 

Η συμφωνία αφορά τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα (South Crete 1, South Crete 2, South Peloponnese και Block A2) και πραγματοποιείται από κοινοπραξία στην οποία η Chevron κατέχει το 70% και η HELLENiQ ENERGY το 30%. 

Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, τόνισε ότι η συμφωνία ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Από την πλευρά της, η Αθήνα παραμένει προσηλωμένη στην εφαρμογή του ενεργειακού της σχεδιασμού, τονίζοντας ότι όλες οι κινήσεις γίνονται με απόλυτο σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). 

Η συμμετοχή ενός διεθνούς δρώντα όπως η Chevron προσδίδει επιπλέον βάρος στη συμφωνία, καθώς αντανακλά το ενδιαφέρον μεγάλων δυνάμεων για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Παρά την ένταση στη ρητορική, η ελληνική πλευρά διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. 

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες να στηρίζουν παραδοσιακά το δικαίωμα των κρατών-μελών για ενεργειακή αυτονόμηση εντός των αναγνωρισμένων θαλάσσιων ζωνών τους.