Το ερώτημα είναι αν οι δημοκρατίες της Δύσης πρέπει να αφήνουν έναν αναδυόμενο αντίπαλο «φίδι» να γίνει ισχυρός «δράκος» για να τον αντιμετωπίσουν;
 |
* Cato Civis |
Αποτελεί αυτό όντως κλασικό δίλημμα στρατηγικής, που ισορροπεί μεταξύ της αποτροπής και της διαχείρισης κινδύνου; ή είναι πάντα το αποτέλεσμα μιας σύγκρουσης μεταξύ του πολιτικού ρεαλισμού και του φιλελεύθερου ιδεαλισμού;
Η ιστορική και στρατηγική εμπειρία δείχνει ότι η καθυστέρηση στην αντιμετώπιση μιας απειλής συνήθως την καθιστά πιο επικίνδυνη και δαπανηρή, τόσο σε χρήμα όσο και σε αίμα.
Στην πολιτική, η αναμονή μέχρι το «φίδι» να γίνει «δράκος» θεωρείται στρατηγικό σφάλμα, καθώς οι δημοκρατίες είναι πιο ευάλωτες όταν οι κρίσεις κλιμακώνονται σε ολοκληρωτικούς πολέμους.
Στις δυτικές κοινωνίες, η λέξη «συμφέρον» έχει αποκτήσει (λανθασμένα και επικίνδυνα) αρνητική χροιά, σχεδόν ενοχική.
Η διασφάλιση φθηνής ενέργειας, πρώτων υλών και ανοιχτών εμπορικών δρόμων δεν είναι «απληστία των εταιρειών», αλλά η βάση της κοινωνικής ειρήνης. Όταν μια κοινωνία δεν μπορεί να προσφέρει δουλειές και βασικά αγαθά στους πολίτες της, η δημοκρατία καταρρέει εκ των έσω. Και σε αυτό αποσκοπούν κάποιοι εχθροί μας.
Πολλοί πολίτες καταδικάζουν τις «σκληρές» πολιτικές εξωτερικής ασφάλειας, ενώ ταυτόχρονα θεωρούν αδιανόητο να στερηθούν τα αγαθά (τεχνολογία, θέρμανση, μετακινήσεις) που αυτές οι ίδιες πολιτικές εξασφαλίζουν.
Υπάρχει μια τάση στη δυτική κοινή γνώμη να ερμηνεύει κάθε απειλή ως «αντίδραση στα δικά μας λάθη». Αν και η κριτική είναι απαραίτητη, αυτή η προσέγγιση συχνά οδηγεί σε μια παράλυση.
Αν ο εχθρός παρουσιάζεται πάντα ως «θύμα» της δυτικής πολιτικής, τότε η άμυνα της Δύσης βαφτίζεται «επιθετικότητα».
Η χρήση ισχύος για την προάσπιση των συμφερόντων μας θεωρείται ανήθικη, ενώ για τους αντιπάλους μας (που συχνά δεν δεσμεύονται από τέτοια ηθικά διλήμματα) θεωρείται θεμιτή άσκηση πολιτικής.
Το λάθος πολλών είναι ότι διαχωρίζουν τις «αξίες» από τα «συμφέροντα». Χωρίς ασφάλεια και οικονομική σταθερότητα, δεν υπάρχει περιθώριο για ελευθερία λόγου, δικαιώματα ή πολιτισμό.
Μια αδύναμη και φτωχή δημοκρατία δεν μπορεί να υπερασπιστεί καμία ηθική αξία.
Ίσως το πρόβλημα να ξεκινά από το ότι οι πολιτικές ηγεσίες φοβούνται να μιλήσουν τη γλώσσα της αλήθειας και της ωμής πραγματικότητας.
Πρέπει να ελέγξουμε αυτή τη δίοδο ή αυτή την πηγή ενέργειας, όχι γιατί είμαστε οι "καλοί" της ιστορίας, αλλά γιατί χωρίς αυτά ο τρόπος ζωής μας θα καταρρεύσει. Είναι θέμα επιβίωσης μας.
Αυτή η ειλικρίνεια θα ανάγκαζε την κοινή γνώμη να αναλάβει τις ευθύνες της. Αν θέλουμε να είμαστε «ηθικοί» με το κόστος της πλήρους υποχώρησης, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε και τη φτώχεια ή την υποταγή που θα ακολουθήσει.
Μετά από δεκαετίες ειρήνης, μεγάλο μέρος των δυτικών κοινωνιών πάσχει από στρατηγικό αναλφαβητισμό. Θεωρούμε ότι η ειρήνη είναι η φυσική κατάσταση του κόσμου και όχι μια τεχνητή ισορροπία που διατηρείται με ισχύ και αποτροπή.
Αυτό οδηγεί σε μια «πολυσυλλεκτική ευαισθησία». Οι πολίτες σοκάρονται από την ωμότητα της γεωπολιτικής πραγματικότητας και προτιμούν να κατηγορούν τις δικές τους ηγεσίες, γιατί αυτό τους δίνει την ψευδαίσθηση ότι έχουν τον έλεγχο (αν εμείς φταίμε, εμείς μπορούμε να το σταματήσουμε).
Οι εχθροί της Δύσης (αυταρχικά καθεστώτα, ιδεολογικοί εξτρεμιστές) έχουν καταλάβει ότι δεν χρειάζεται να νικήσουν τη Δύση στρατιωτικά, τουλάχιστον όχι στην αρχή. Μπορούν να τη νικήσουν εκ των έσω.
Χρησιμοποιούν την ελευθερία του λόγου για να διασπείρουν διχασμό και παραπληροφόρηση. Ενισχύουν αφηγήματα που θέλουν τη Δύση ως την αποκλειστική πηγή του κακού στην ιστορία, ώστε οι πολίτες της να νιώθουν ηθικά απονομιμοποιημένοι να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους. Χρησιμοποιούν τις ανοιχτές αγορές και τους θεσμούς για να αποκτήσουν έλεγχο σε κρίσιμες υποδομές, ενώ την ίδια στιγμή απαγορεύουν το ίδιο στις δικές τους χώρες.
Αυτό που περιγράφουμε ως «συμφέροντα των κοινωνιών» (δουλειές, αγαθά, ασφάλεια) είναι στην πραγματικότητα η υλική βάση της ελευθερίας. Χωρίς αυτά, οι δημοκρατίες γίνονται εύκολη λεία για κάθε είδους σωτήρες ή εξωτερικούς δυνάστες.
Η Δύση καλείται να θυμηθεί ότι η δημοκρατία δεν είναι μόνο ένας χώρος διαλόγου, αλλά και μια μονάδα ισχύος που πρέπει να έχει τη βούληση να επιβιώσει.
Είναι πλέον ορατός δια γυμνού οφθαλμού ο «Άξονας Αναθεωρητισμού», όπου η Κίνα και η Ρωσία χρησιμοποιούν το Ιράν (και των πληρεξούσιων παραστρατιωτικών τρομοκρατικών οργανώσεων του) ως τον γεωπολιτικό «πολιορκητικό κριό» για να πλήξουν τις εμπορικές αρτηρίες της Δύσης.
Μέσω των «πληρεξουσίων» του (όπως οι Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα), το Ιράν μπορεί και το κάνει να προκαλέσει έμφραγμα στο παγκόσμιο εμπόριο.
Η Ρωσία, αποκλεισμένη από τις δυτικές αγορές, έχει επενδύσει στον Διεθνή Διάδρομο Μεταφορών Βορρά-Νότου (INSTC), που συνδέει τη Μόσχα με την Ινδία μέσω Ιράν. Αυτή η διαδρομή παρακάμπτει εντελώς τη Διώρυγα του Σουέζ και τον δυτικό έλεγχο, επιτρέποντας στη Ρωσία να τροφοδοτεί την πολεμική της μηχανή και στο Ιράν να λειτουργεί ως διαμετακομιστικός κόμβος, «κλέβοντας» μερίδιο από το παραδοσιακό δυτικό εμπόριο.
Η Κίνα και η Ρωσία δεν χρειάζεται να εμπλακούν οι ίδιες σε πόλεμο. Τους αρκεί το Ιράν να κρατά τη Δύση απασχολημένη, ανασφαλή και οικονομικά αιμορραγούσα. Και έτσι η Κίνα παρέχει την οικονομική στήριξη και την τεχνολογία, η Ρωσία παρέχει την κάλυψη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και στρατιωτική τεχνογνωσία, και το Ιράν παρέχει την «αναταραχή» στο πεδίο και κάνει τη βρώμικη δουλειά.
Είναι σαφές ότι η οικονομική ασφάλεια της Δύσης δεν απειλείται πλέον μόνο από τον ανταγωνισμό, αλλά από έναν συντονισμένο γεωπολιτικό αποκλεισμό.
Η αποστασιοποιημένη «ακαδημαϊκή» ανάλυση είναι συχνά μια μορφή πολυτέλειας ή και δειλίας που δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα. Όταν μιλάμε για την οικονομία, την ασφάλεια και την επιβίωση των δημοκρατιών, δεν μιλάμε θεωρητικά· μιλάμε για το τραπέζι μας, τη δουλειά μας και το μέλλον των παιδιών μας.
Η παραδοχή ότι είμαστε «μέσα στο πρόβλημα» είναι το πρώτο βήμα για οποιαδήποτε ουσιαστική αντίδραση. Όταν ο άξονας Κίνα-Ρωσία-Ιράν εργαλειοποιεί την ενέργεια ή τις μεταφορές, το αποτέλεσμα δεν είναι απλά μια στατιστική στον ΟΗΕ. Ο πληθωρισμός που ροκανίζει τους μισθούς μας. Η αποβιομηχάνιση της Ευρώπης, που σημαίνει λιγότερες και χειρότερες δουλειές για τη δική μας γενιά. Η εξάρτηση από προϊόντα που παράγονται σε χώρες που δεν συμμερίζονται ούτε στο ελάχιστο τις αξίες μας.
Αν πειστούμε ότι δεν αξίζει να υπερασπιστούμε τον τρόπο ζωής μας επειδή «δεν είμαστε τέλειοι», τότε παραδίδουμε τα κλειδιά σε αυτούς που είναι πολύ χειρότεροι από εμάς. Η ελευθερία να διαφωνούμε, να δημιουργούμε και να ζούμε όπως θέλουμε, δεν είναι εγγενής στην ανθρώπινη φύση· είναι ένα ιστορική εξαίρεση που επιτεύχθηκε με αγώνες και αίμα.
Το πρόβλημα είναι ότι η Δύση εκπαίδευσε τους ανθρώπους να είναι καταναλωτές (που θέλουν τα πάντα φθηνά και τώρα) και όχι πολίτες (που καταλαβαίνουν ότι η ασφάλεια απαιτεί θυσίες).
Ως καταναλωτές, είμαστε ευάλωτοι στον εκβιασμό της Κίνας ή της Ρωσίας. Ως πολίτες, πρέπει να αποδεχτούμε ότι η απεξάρτηση από αυτούς τους «δράκους» θα έχει κόστος, αλλά είναι η μόνη οδός για να μην γίνουμε δορυφόροι τους.
Αν το σπίτι δίπλα σου καίγεται και ο εμπρηστής είναι ο γείτονας που σου πουλάει το νερό, δεν κάθεσαι να συζητήσεις για τις «κοινωνικές αιτίες» που τον οδήγησαν στην πυρκαγιά. Σβήνεις τη φωτιά και αλλάζεις προμηθευτή νερού.
Η Δύση βρίσκεται σε αυτό ακριβώς το σημείο: πρέπει να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να δικαιολογεί αυτούς που την υπονομεύουν ή αν θα αρχίσει να προστατεύει τον εαυτό της με την ειλικρίνεια και τη σκληρότητα που απαιτεί η επιβίωση.
Cato Civis
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου