Και τι κερδίσαμε που πήγαμε απέναντι στην Ρωσία;

Βλέπω πολλούς, ανάμεσα τους πρώην στρατιωτικούς και νυν αναλυτές όπως πχ τον κ.Λουκόπουλο, πρώην πρωθυπουργούς όπως οι Σαμαράς-Καραμανλής, αναλυτές που προεξοφλούσαν την ήττα της Ρωσίας όπως ο κ. Μάζης και δεκάδες άλλους να αναφέρουν: "Και τι κερδίσαμε που πήγαμε απέναντι στην Ρωσία"

Να σημειώσω είναι οι ίδιοι που αναφέρουν εδώ και χρόνια πως η Τουρκία αντίθετα κέρδισε πολλά.

Ας δούμε λοιπόν τι κέρδισε η Ελλάδα με αυτά που έχασε η Ρωσία.

Η «Μεγάλη Ιδέα» vs Πανσλαβισμός

Από την εποχή της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου μέχρι σήμερα, η ελληνική εξωτερική πολιτική βρίσκεται συχνά αντιμέτωπη με το φάντασμα του Πανσλαβισμού. 

Ενώ η Ρωσία εμφανιζόταν ιστορικά ως ο "ομόδοξος προστάτης", η στρατηγική της για κάθοδο στο Αιγαίο μέσω της ενίσχυσης ενός σλαβικού τόξου στα Βαλκάνια, λειτούργησε διαχρονικά εις βάρος των ελληνικών ζωτικών συμφερόντων.

Ο Πανσλαβισμός ήρθε ως αντίδραση όταν ο Κωλέττης το 1844 οραματίστηκε μια Ελλάδα που θα ήταν ο πολιτισμικός και πολιτικός κληρονόμος του Βυζαντίου στην Εγγύς Ανατολή, η «Μεγάλη Ιδέα» (ο Βενιζέλος συνέχισε την πολιτική). 

Όμως, η Ρωσία είχε τα δικά της σχέδια. Για τη Μόσχα, ο Πανσλαβισμός δεν ήταν μια θεωρία αδελφοσύνης, αλλά ένας γεωπολιτικός πολιορκητικός κριός για να γκρεμίσει την ελληνική επιρροή στα Βαλκάνια.

Το Πρώτο Χτύπημα από την Μόσχα: Η Στρατηγική της «Μικρής Ελλάδας»

Η πρώτη μεγάλη σύγκρουση συμφερόντων ήρθε όταν η Ρωσία συνειδητοποίησε ότι μια ισχυρή, επεκτεινόμενη Ελλάδα θα αποτελούσε εμπόδιο στην κάθοδό της στις "ζεστές θάλασσες". 

Έτσι, άρχισε να επενδύει συστηματικά στη δημιουργία ενός σλαβικού αναχώματος.

Η Προδοσία του 1878: Η Μεγάλη Βουλγαρία

Το πιο τρανταχτό παράδειγμα της ρωσικής εχθρότητας προς την ελληνική Μεγάλη Ιδέα ήταν η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. 

Με μια μονοκονδυλιά, η Ρωσία χάριζε τη Μακεδονία και τη Θράκη σε μια "Μεγάλη Βουλγαρία". 

Αν η συνθήκη αυτή είχε εφαρμοστεί, η Ελλάδα θα παρέμενε ένα μικρό, αδύναμο κράτος, εγκλωβισμένο στον Ισθμό της Κορίνθου, χωρίς καμία ελπίδα κυριαρχίας στο Αιγαίο.

Η Θρησκεία ως Όπλο: Το Σχίσμα του 1870

Πριν από τα σύνορα, η Ρωσία προσπάθησε να διαβρώσει την πνευματική ηγεσία της Ελλάδας. 

Στηρίζοντας τη Βουλγαρική Εξαρχία, η Μόσχα στράφηκε ευθέως κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Ήταν η πρώτη φορά που ο "ομόδοξος προστάτης" χρησιμοποιούσε την Ορθοδοξία για να διαιρέσει και να αποδυναμώσει τον Ελληνισμό, προωθώντας τη σλαβική γλώσσα και συνείδηση εκεί που κυριαρχούσε η ελληνική παιδεία.

Γιατί η Ουκρανία μας αφορά σήμερα;

Επιστρέφοντας στο σήμερα, η στάση της Ελλάδας απέναντι στην Ουκρανία δεν είναι μια "ξένη" υπόθεση. Είναι η συνέχεια της ίδιας ιστορικής μάχης.

Αποδυνάμωση του Πανσλαβικού Τόξου: Μια ηττημένη ή περιορισμένη Ρωσία σημαίνει λιγότερα κεφάλαια και λιγότερη προπαγάνδα για τους εθνικιστικούς κύκλους στα Βόρεια σύνορά μας.

Η Ελλάδα ως ο μοναδικός Πυλώνας: Όσο υποχωρεί η ρωσική επιρροή στα Βαλκάνια (Σερβία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία), τόσο ανοίγει ο χώρος για την Ελλάδα να γίνει ο οικονομικός και ενεργειακός ηγέτης της περιοχής – ακριβώς όπως το οραματίστηκε η Μεγάλη Ιδέα, αλλά με σύγχρονους όρους.

Όποιος δεν κατανοεί τα παραπάνω πως όλα αυτά συμβαίνουν σήμερα, έχει ξεκάθαρο θέμα αντίληψης. Αν τα κατανοεί είναι ξεκάθαρο εχθρός της Ελλάδας και φίλος όσων επιδιώκουν την Μικρή Ελλάδα.

Η ιστορική μνήμη δεν είναι εχθροπάθεια, αλλά ρεαλισμός. Η Ελλάδα κερδίζει όταν τα Βαλκάνια δεν είναι «ρωσική αυλή», αλλά μια περιοχή συνεργασίας υπό ευρωπαϊκές αξίες.

Όταν τα Βαλκάνια δεν είναι «ρωσική αυλή», τότε τα Βαλκάνια είναι η ενδοχώρα της Ελλάδας.

Είναι η χώρα που ενώνει την Μεσόγειο με την Βαλτική.

Και αν και πάλι δεν έγινε κατανοητό τι κερδίσε η Ελλάδα (οι στρατιωτικοί θα έπρεπε τουλάχιστον να αντιληφθούν πως ένα απο τα πολλά οφέλη είναι πως η Ελλάδα δεν είναι πλέον Μαξιλάρι του ΝΑΤΟ και αν υπάρξει Συμφωνία με την Τουρκία, η χώρα θα είναι Στρατηγικό Βάθος για όλα τα συμφέροντα) ας πάμε στα χειροπιαστά.

Η Ενεργειακή Χειραφέτηση της Ελλάδας

Αν ο Πανσλαβισμός του 19ου αιώνα χρησιμοποιούσε τα σύνορα και τη θρησκεία, ο σύγχρονος ρωσικός επεκτατισμός χρησιμοποίησε τους αγωγούς φυσικού αερίου. 

Για δεκαετίες, η Ρωσία κρατούσε τα Βαλκάνια σε μια ιδιότυπη ομηρία, χρησιμοποιώντας την ενέργεια ως μοχλό πίεσης για να ελέγχει τις κυβερνήσεις στη Σόφια, το Βελιγράδι και τα Σκόπια.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία όμως, λειτούργησε ως ο "Μεγάλος Επιταχυντής" για τα ελληνικά συμφέροντα

Η Αντιστροφή της Ροής (Vertical Corridor)

Μέχρι χθες, το αέριο ερχόταν από τον Βορρά (Ρωσία) προς τον Νότο (Ελλάδα). 

Σήμερα, η ροή αντιστράφηκε. 

Με την κατασκευή του FSRU στην Αλεξανδρούπολη και τον αγωγό IGB, η Ελλάδα έγινε η πύλη εισόδου. 

Πλέον, η Βουλγαρία και η Ρουμανία (σύντομα Ουγγαρία-Σλοβακία- Σερβία) δεν εξαρτώνται από τη Μόσχα, αλλά από το αέριο που ξεφορτώνεται στα ελληνικά λιμάνια (μαζί με την νήσο ΚΡΚ)

Η Αποδυνάμωση του "Σλαβικού Τόξου" Εξάρτησης

Όσο η Ρωσία χάνει τον έλεγχο των αγωγών, τόσο χάνει και τη δυνατότητα να παρεμβαίνει στα εσωτερικά των γειτόνων μας. 

Η Ελλάδα δεν είναι πια το "τελευταίο φυλάκιο" της Ευρώπης, αλλά ο κεντρικός τροφοδότης της βαλκανικής ενδοχώρας. 

Αυτό προσδίδει στην Αθήνα μια διπλωματική ισχύ που είχε να δει από την εποχή των Βαλκανικών Πολέμων.

Ενεργειακή Ασφάλεια vs Πανσλαβική Επιρροή

Κάθε κυβικό μέτρο αερίου που φτάνει στα Σκόπια ή τη Σερβία μέσω Ελλάδας, είναι ένα πλήγμα στον ρωσικό πανσλαβισμό. 

Η οικονομική εξάρτηση των γειτόνων μας μετατοπίζεται από την Ανατολή προς τον Νότο. 

Η Ελλάδα κερδίζει σε έσοδα, αλλά κυρίως κερδίζει σε ασφάλεια: Μια γειτονιά που δεν εκβιάζεται ενεργειακά από τη Μόσχα, είναι μια γειτονιά που δεν μπορεί εύκολα να στραφεί κατά των ελληνικών συμφερόντων.

Η ταχύτητα με την οποία η Βουλγαρία (ιστορικός σύμμαχος της Ρωσίας) στράφηκε στην Ελλάδα για αέριο, αποδεικνύει ότι ο ρεαλισμός της επιβίωσης κερδίζει τον ρομαντισμό του Πανσλαβισμού.

Ο Geoffrey Pyatt (Τζέφρι Πάιατ), πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Αθήνα και μετέπειτα Υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για τους Ενεργειακούς Πόρους, είναι ίσως ο άνθρωπος που είχε περιγράψει από το 2016 πιο καθαρά από οποιονδήποτε άλλον τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας ως «αντίδοτο» στη ρωσική επιρροή.

Ο Πάιατ έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα τον όρο "Energy Hinge" για να περιγράψει πώς η Ελλάδα «ξεκλειδώνει» την ενεργειακή ανεξαρτησία των Βαλκανίων από τη Ρωσία.

«Η Ελλάδα δεν είναι πλέον ένας απλός παίκτης στην ενέργεια, αλλά ο κεντρικός κόμβος που επιτρέπει στη Νοτιοανατολική Ευρώπη να σπάσει τα δεσμά του ρωσικού μονοπωλίου» είχε πει στην πρώτη του επίσκεψη στην Αλεξανδρούπολη.

Ο Πάιατ έχει τονίσει πολλές φορές ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί το φυσικό αέριο για να ασκεί πολιτική πίεση (τον σύγχρονο δηλαδή Πανσλαβισμό).

«Βλέπουμε τη Ρωσία να προσπαθεί να "οπλίσει" την ενέργεια για να υπονομεύσει τη δημοκρατία και την κυριαρχία στα Βαλκάνια. Η απάντηση σε αυτό είναι η διασυνδεσιμότητα που προσφέρει η Ελλάδα.»

Όπως εύστοχα έχει επισημάνει ο Τζέφρι Πάιατ, η Ελλάδα λειτουργεί πλέον ως ο ενεργειακός μεντεσές της περιοχής. 

Η στρατηγική των ΗΠΑ, σε απόλυτη ευθυγράμμιση με τα ελληνικά συμφέροντα, στοχεύει στην αποκοπή της ρωσικής ενεργειακής μέγγενης. 

Για τον Πάιατ, κάθε αγωγός που ξεκινά από την Ελλάδα και κατευθύνεται προς τον Βορρά, είναι ένα καρφί στο φέρετρο της ρωσικής προσπάθειας να ελέγξει πολιτικά τα Βαλκάνια.

Νέα Μεγάλη Ιδέα (στη σύγχρονη, οικονομική της μορφή) έχει την πλήρη στήριξη της μοναδικής υπερδύναμης (ΗΠΑ) για αυτό και η Ρωσία χτυπά διαρκώς την Ελλάδα μέσω υβριδικών επιχειρήσεων για την αποσταθεροποίηση της

Κλείνοντας και ας μην κατάλαβαν οι διακινητές της ηττοπάθειας και της μίρλας, αξίζει να αναλογιστούμε πως η ιστορία κάνει κύκλους, αλλά με διαφορετικούς όρους. 

Η Μεγάλη Ιδέα του Ιωάννη Κωλέττη δεν ήταν μια απλή εδαφική διεκδίκηση, ήταν το όραμα μιας Ελλάδας που θα αποτελούσε τον πνευματικό και πολιτικό φάρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. 

Ο Πανσλαβισμός, γεννημένος στα εργαστήρια της τσαρικής Ρωσίας, υπήρξε το αντίπαλο δέος που επιχείρησε να σβήσει αυτόν τον φάρο, εγκλωβίζοντας τον Ελληνισμό στα στενά όρια ενός κράτους-δορυφόρου.

Σήμερα, το διακύβευμα παραμένει το ίδιο, αλλά το πεδίο της μάχης έχει μεταφερθεί από τα χαρακώματα στους αγωγούς και τις διεθνείς συμμαχίες. 

Όπως είχε τόνισε ο Τζέφρι Πάιατ, η Ελλάδα δεν είναι πλέον ο "παθητικός θεατής" των βαλκανικών εξελίξεων, αλλά ο στρατηγικός μεντεσές που αποκόπτει οριστικά τη ρωσική επιρροή από την περιοχή.

Η στήριξη της Ελλάδας προς την Ουκρανία και η σκληρή στάση απέναντι στη Μόσχα δεν είναι μια "ξένη" επιταγή. 

Είναι η συνειδητή επιλογή να τελειώσουμε αυτό που άρχισε τον 19ο αιώνα: την απελευθέρωση των Βαλκανίων από τον πανσλαβικό εναγκαλισμό. 

Κάθε κυβικό μέτρο αερίου που ρέει από την Αλεξανδρούπολη προς τη Σόφια και το Βελιγράδι, είναι μια νίκη της ελληνικής επιρροής.

Η "Μεγάλη Ιδέα" του 21ου αιώνα δεν χρειάζεται ξίφη. 

Χρειάζεται δίκτυα, ενέργεια και τη διορατικότητα να καταλάβουμε ότι μια ισχυρή Ελλάδα προϋποθέτει μια Ρωσία απούσα από τα Βαλκάνια. 

Μόνο έτσι η πατρίδα μας θα πάψει να είναι το σύνορο της Δύσης και θα γίνει, επιτέλους, το κέντρο της.

Η Στρατηγική Μητσοτάκη: Η Μετουσίωση της Γεωπολιτικής σε Πράξη

Αυτή η ιστορική αναγκαιότητα για την απομάκρυνση της ρωσικής επιρροής βρήκε τον εκφραστή της στην εξωτερική πολιτική του Μητσοτάκη. 

Ο σημερινός Πρωθυπουργός  αντιλήφθηκε έγκαιρα ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμένει εγκλωβισμένη σε μια στείρα ουδετερότητα, αλλά οφείλει να ηγηθεί.

Η Ξεκάθαρη Στάση στο Ουκρανικό: Με την άμεση και αποφασιστική στήριξη στην Ουκρανία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν επέλεξε απλώς στρατόπεδο στη Δύση· επέλεξε να τελειώσει οριστικά την εποχή που η Ρωσία θεωρούσε τα Βαλκάνια "δική της αυλή". 

Η στάση αυτή αναβάθμισε το κύρος της χώρας, καθιστώντας την τον πιο αξιόπιστο σύμμαχο στην περιοχή.

Η Αλεξανδρούπολη ως Δυτικό Προπύργιο: Υπό τη διακυβέρνησή του, η Αλεξανδρούπολη μετατράπηκε από ένα απλό λιμάνι σε ένα παγκόσμιο ενεργειακό και στρατιωτικό σύμβολο. 

Η επιμονή του στην υλοποίηση του FSRU και των διασυνδετήριων αγωγών (IGB) έκοψε τον ομφάλιο λώρο των Βαλκανίων με τη ρωσική Gazprom.

Η Ηγετική Παρουσία στα Δυτικά Βαλκάνια: Ο Μητσοτάκης επανέφερε την Ελλάδα στο τραπέζι των αποφάσεων για τη διεύρυνση της ΕΕ προς τον Βορρά. 

Προσφέροντας ενεργειακές και οικονομικές λύσεις στους γείτονές μας, ακύρωσε την πανσλαβική ρητορική της Μόσχας, αντικαθιστώντας την με την προοπτική της ευρωπαϊκής ευημερίας.

Στην πραγματικότητα, η πολιτική του Μητσοτάκη κατάφερε κάτι που φαινόταν ακατόρθωτο για δεκαετίες: να ευθυγραμμίσει απόλυτα τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα με τις στρατηγικές προτεραιότητες της Δύσης. 

Με τις κινήσεις αυτές, ο Πανσλαβισμός υποχωρεί και η Ελλάδα επανέρχεται στον φυσικό της ρόλο ως η κυρίαρχη δύναμη στα Βαλκάνια, δικαιώνοντας —με σύγχρονους όρους— το όραμα για μια Ελλάδα ισχυρή, εξωστρεφή και πρωταγωνίστρια.

Πέτρος Ούτσης