Το Σουδάν έχει μετατραπεί σε πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ ενός «παραδοσιακού» άξονα Αίγυπτος-Ιράν-Τουρκία-Σ.Αραβία και ενός «αναθεωρητικού» άξονα ΗΑΕ-Ρωσία-Λιβύη (Δυνάμεις Χαφτάρ)
Η κατάσταση παραμένει μία από τις πιο σοβαρές ανθρωπιστικές και γεωπολιτικές κρίσεις παγκοσμίως καθώς το Σουδάν έχει γίνει το επίκεντρο διεθνών παρεμβάσεων λόγω του τεράστιου πλούτου του σε φυσικούς πόρους, των εκτεταμένων και εύφορων εδαφών του και του ποταμού Νείλου.
Η ένοπλη σύγκρουση μεταξύ των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων (SAF) και των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF) αποτελεί μια βίαιη αναμέτρηση για τον απόλυτο έλεγχο του κράτους έχει οδηγήσει τη χώρα στο χείλος της ολοκληρωτικής κατάρρευσης
Οι εκθέσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και οι αναλύσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας περιγράφουν μια κατάσταση όπου οι προσωπικές φιλοδοξίες των ηγετών και ο έλεγχος των πλουτοπαραγωγικών πηγών έχουν εκτοπίσει κάθε προσπάθεια για δημοκρατική μετάβαση.
Ο ρόλος του SAF επικεντρώνεται στη διατήρηση του ελέγχου των κεντρικών υποδομών και της πρωτεύουσας, ενώ κατηγορείται για παρεμπόδιση της ανθρωπιστικής βοήθειας προς περιοχές που ελέγχονται από τον αντίπαλο, χρησιμοποιώντας την πρόσβαση σε τρόφιμα ως μέσο πίεσης.
Απέναντί του βρίσκονται οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF), μια πανίσχυρη παραστρατιωτική ομάδα υπό τον Στρατηγό Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο, γνωστό ως «Χεμέντι».
Οι RSF, που εξελίχθηκαν από τις διαβόητες πολιτοφυλακές Τζαντζαουίντ, λειτουργούν ως ένας παράλληλος στρατός με τεράστια οικονομική αυτονομία, κυρίως μέσω του ελέγχου ορυχείων χρυσού.
Σύμφωνα με τις καταθέσεις στη Γερουσία, οι RSF διαδραματίζουν καταστροφικό ρόλο, καθώς ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των ωμοτήτων στο Νταρφούρ, εφαρμόζοντας τακτικές εθνοκάθαρσης και μαζικών εκτοπισμών.
Η στρατηγική τους βασίζεται στην ταχεία κίνηση και την κατάληψη κατοικημένων περιοχών, τις οποίες συχνά λεηλατούν, μετατρέποντας σπίτια και νοσοκομεία σε στρατιωτικές βάσεις.
Η σύγκρουση περιπλέκεται από το γεγονός ότι καμία πλευρά δεν φαίνεται διατεθειμένη να υποχωρήσει, καθώς αμφότερες θεωρούν την επιβίωσή τους συνυφασμένη με την ολοκληρωτική εξόντωση του αντιπάλου.
Οι αμερικανικές αρχές τονίζουν ότι ο ρόλος και των δύο πλευρών είναι αποσταθεροποιητικός, καθώς προτιμούν τη συνέχιση του πολέμου για τη διασφάλιση των οικονομικών τους συμφερόντων και της ατιμωρησίας τους, αδιαφορώντας για την ανθρωπιστική κατάρρευση της χώρας.
Η εμπλοκή εξωτερικών παραγόντων που εξοπλίζουν τις δύο πλευρές ενισχύει την αδιαλλαξία τους, καθιστώντας τις RSF και τον SAF τροχοπέδη σε οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία που θα παρέδιδε την εξουσία σε πολιτική κυβέρνηση.
Οι αναφορές του Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπογραμμίζουν ότι το Σουδάν αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη κρίση εκτοπισμού στον κόσμο. Πάνω από 11 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους, ενώ εκατομμύρια άλλοι έχουν καταφύγει σε γειτονικές χώρες όπως το Τσαντ και το Νότιο Σουδάν.
Η Επιτροπή της Γερουσίας έχει κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για εκτεταμένο λιμό, ιδιαίτερα στην περιοχή του Νταρφούρ και στο Χαρτούμ. Η χρήση της πείνας ως «πολεμικό όπλο» έχει καταγγελθεί επανειλημμένα, καθώς οι εμπόλεμες πλευρές παρεμποδίζουν τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Το 70-80% των νοσοκομείων στις περιοχές των συγκρούσεων δεν λειτουργούν, αυξάνοντας κατακόρυφα τη θνησιμότητα από ασθένειες που θα μπορούσαν να προληφθούν.
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει καταλήξει επίσημα στο συμπέρασμα ότι μέλη και των δύο πλευρών έχουν διαπράξει εγκλήματα πολέμου. Ειδικότερα, για τις δυνάμεις RSF και τις συμμαχικές τους πολιτοφυλακές, υπάρχουν τεκμηριωμένες αναφορές για:
- Εθνοκάθαρση στο Δυτικό Νταρφούρ, με στόχο τη φυλή Μασαλίτ.
- Συστηματική χρήση σεξουαλικής βίας.
- Στοχευμένες δολοφονίες αμάχων βάσει εθνοτικής ταυτότητας.
Η παρουσία ρωσικών στοιχείων και η επιδίωξη της Μόσχας για πρόσβαση σε λιμάνια στην Ερυθρά Θάλασσα περιπλέκουν την κατάσταση ασφαλείας.
Η παροχή οπλισμού από τρίτες χώρες προς τις RSF και τις SAF συνεχίζεται παρά το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ, καθιστώντας τη διπλωματική λύση εξαιρετικά δύσκολη.
Και δύο πλευρές στο Σουδάν λειτουργούν ως proxies (πληρεξούσιοι) ξένων δυνάμεων και η σύγκρουση για την εξουσία έχει εξελιχθεί σε έναν πόλεμο όπου οι εξωτερικοί δρώντες παίζουν καθοριστικό ρόλο, μετατρέποντας τις SAF και RSF σε οχήματα προώθησης ξένων συμφερόντων.
Οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) του «Χεμέντι» παρουσιάζουν τα πιο έντονα χαρακτηριστικά proxy με στενή σχέση με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), τα οποία κατηγορούνται ότι παρέχουν κρίσιμη στρατιωτική και υλικοτεχνική υποστήριξη μέσω δικτύων στο Τσαντ και τη Λιβύη.
Παράλληλα, ο ρόλος της ρωσικής οργάνωσης Wagner (νυν Africa Corps) είναι καταλυτικός, καθώς η συνεργασία τους με τις RSF για την εξόρυξη και λαθρεμπορία χρυσού χρηματοδοτεί την πολεμική μηχανή της οργάνωσης, εξυπηρετώντας ταυτόχρονα τις γεωπολιτικές επιδιώξεις της Μόσχας στην Αφρική.
Από την άλλη πλευρά, ο Σουδανικός Στρατός (SAF) υπό τον αλ-Μπουρχάν αναζητά στήριξη από παραδοσιακούς συμμάχους όπως η Αίγυπτος, η οποία θεωρεί τη σταθερότητα του σουδανικού στρατού ζωτική για τη δική της εθνική ασφάλεια και τον έλεγχο των υδάτων του Νείλου.
Επίσης το Ιράν προμηθεύει τον στρατό με οπλισμένα drones (τύπου Mohajer-6), με αντάλλαγμα την απόκτηση επιρροής στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η επανεμφάνιση της Ρωσίας ως πιθανού προμηθευτή και του στρατού (με αντάλλαγμα ναυτική βάση στο Πορτ Σουδάν) δείχνει πόσο περίπλοκο είναι το παιχνίδι των συμμαχιών.
Ο ρόλος της Κίνας στο Σουδάν είναι ιδιαίτερα σύνθετος και διαφοροποιημένος από εκείνον των άλλων δυνάμεων, καθώς συνδυάζει την παραδοσιακή διπλωματία του «κράτους» με την καθαρά εμπορική λογική της πώλησης οπλισμού.
Κινεζικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στην εξόρυξη χρυσού, συχνά σε περιοχές όπου ο έλεγχος είναι ασαφής, συνεργαζόμενες με όποιον κατέχει το έδαφος εκείνη τη στιγμή. Ο έλεγχος των αγωγών που μεταφέρουν πετρέλαιο από το Νότιο Σουδάν μέσω του (Βόρειου) Σουδάν στο Πορτ Σουδάν είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας.
Η Κίνα προμηθεύει και τις δύο πλευρές με όπλα μέσω τρίτων (Τουρκια, ΗΑΕ κα.).
Ενώ το Πεκίνο αυτοπαρουσιάζεται ως ειρηνοποιός που καλεί σε κατάπαυση του πυρός, η συνεχιζόμενη ροή κινεζικού πολεμικού υλικού –άμεσα ή έμμεσα– είναι ένας από τους βασικούς λόγους που η σύγκρουση παρατείνεται και γίνεται ολοένα και πιο φονική.
Η σύγκρουση έχει πλέον διεθνοποιηθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι SAF και RSF λειτουργούν ως τοπικοί εκπρόσωποι ενός ευρύτερου ανταγωνισμού για τον έλεγχο των πόρων της Αφρικής και των θαλάσσιων οδών της Μέσης Ανατολής.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου